Jak uczyć dziecko angielskiego w domu?

Zapisanie dzieci na zajęcia w szkole językowej lub na dodatkowe zajęcia z języka angielskiego jest dla niektórych rodziców niemalże niemożliwe, lub wyjątkowo niewygodne przez czas dojazdów czy koszta. Chcą jednak wprowadzić swoje pociechy w świat języka obcego. Co mogą zrobić, aby uczyć swoje dzieci w domu?

Dzięki obecnemu rozwojowi glottodydaktyki, rodzice mogą liczyć na wiele kursów, poradników i opisów gotowych zabaw, dzięki którym zrozumieją jak wspomóc swoje dzieci w nauce nowego języka. Nie każdy z nich będzie skuteczny, przez co rodzic może zniechęcić się do pracy ze swoją pociechą. Warto jednak próbować różnych metod.

Znajomość różnorodnych technik zwiększy prawdopodobieństwo znalezienia najodpowiedniejszej, która spodoba się zarówno dziecku, jak i rodzicom. Nauczanie dziecka w domu pozwoli wzmocnić więzi rodzinne i da mu dobry przykład od osób, które traktuje jako wzór do naśladowania. Będzie świetnym posunięciem w kwestiach wychowawczych, a jednocześnie okazją do nauki nowych rzeczy.

Rodzice powinni być w pełni świadomi, że nauczanie małych dzieci będzie znacząco różniło się od nauczania dorosłych. Techniki, które były dobre dla nich, kiedy sami uczyli się języka, mogą nie sprawdzić się podczas uczenia dzieci. Dobierane przez nich metody muszą odpowiadać na potrzeby i realne możliwości ich pociech. W innym wypadku dziecko może łatwo zniechęcić się do języka, co będzie negatywnie rzutowało na jego podejście do nauki angielskiego nawet w dorosłym życiu.

Jak NIE uczyć dzieci?

Żeby odpowiedzieć na to pytanie, warto uzmysłowić sobie jakie różnice występują między uczniami w wieku dziecięcym, nastoletnim oraz dorosłymi osobami chcącymi poszerzyć swoją wiedzę językową. Zależnie od stopnia rozwoju, człowiek posiada zupełnie inne preferencje w kwestii nauki języka obcego. Co za tym idzie, będzie w stanie osiągnąć zupełnie inne cele. Przez to należy dokładnie rozważyć, jakie metody i techniki sprawdzą się w określonym okresie życia.

Charakterystyka dzieci jako uczniów języka angielskiego

Dzieci od urodzenia aż do trzeciej klasy szkoły podstawowej będą przechodziły przez różne etapy, nazwane, opisane i spopularyzowane przez osoby takie jak Jean Piaget i Eric Lenneberg. Dla rodzica najważniejszą wiedzą wyniesioną z badań obu naukowców będą dwie rzeczy.

Pierwszą jest fakt, że małe dzieci rozwijając się, widzą świat inaczej niż osoba dorosła. Są wszystkiego ciekawe, lubią same dokonywać odkryć, ale jednocześnie potrzebują rodzica, aby pomógł poprawnie zinterpretować i zrozumieć pewne zjawiska. Mały człowiek będzie miał bardzo krótki czas koncentracji, przez co trudno będzie mu się skupić na długich i powtarzalnych zadaniach. Nie jest też w stanie świadomie się uczyć – przyswaja wiedzę nieświadomie, poprzez zabawy, piosenki, kontakt z drugą osobą, ale nie będzie w stanie nauczyć się na pamięć listy trzydziestu słówek tak, jak umie to zrobić dorosły. Dzieci mają też dobrze rozwiniętą motorykę dużą, dzięki czemu wszystkie ćwiczenia uwzględniające ruch (bieg, podskoki, machanie rękami i nogami) podczas nauki języka będą odebrane pozytywnie.

Drugim, wartym zapamiętania aspektem jest to, że im szybciej zaczniemy wystawiać dziecko na kontakt z językiem, tym lepiej rokuje to pomyślność jego przyszłej nauki języków. W młodym wieku bardzo łatwo będzie mu przyswoić nowe dźwięki pojawiające się w języku obcym, wyłapać i powtórzyć akcent oraz zaakceptować wiele różnic pomiędzy jego rodzimym językiem a językiem obcym, które dorosłym sprawiają duży problem. Ponadto rozwinie się jego świadomość kulturowa, co w obecnym czasie pełnym migracji i globalizacji będzie bezcenną rzeczą.

Małe dzieci nie będą rozumiały zasad gramatyki, nie zapamiętają wszystkich słówek, nie będą potrafiły skupić się nad ciągiem zadań pisemnych lub monotonną powtórką czasowników. Wynika to przede wszystkim z ograniczeń rozwojowych, jakich nie są w stanie pokonać. Do pewnych rzeczy muszą po prostu dojrzeć. Nie oznacza to jednak, że nie są w stanie przyswoić języka.

Jakie metody sprawdzą się w nauczaniu dzieci?

Metody, które są polecane dla dzieci, odpowiadają na ich potrzeby oraz nie wychodzą poza ich ograniczenia wiekowe. Zaliczają się do nich proste zabawy oraz, kiedy dziecko staje się bardziej świadome, wprowadzanie do nauki mnemotechnik. Ponadto dzieci mogą osłuchiwać się z językiem obcym, dzięki czemu będą przyswajały go szybciej i efektywniej.

Zabawy

Kiedy uczymy dzieci, jednocześnie bawiąc się z nimi, nabierają one pozytywnego podejścia do nauki języka, kojarząc ją z czymś przyjemnym. Typ zabaw zależy przede wszystkim od naszej pomysłowości, choć warto pamiętać o ograniczeniach, jakie ciążą na dzieciach.

Przykładem zabawy może być pokazanie dziecku od trzech do pięciu obiektów (dla naszej zabawy załóżmy, że są to owoce) wraz z ich angielskimi nazwami, a następnie powtarzanie z nim tych nazw, raz ciszej, raz głośniej. Można to połączyć z ruchem, przykładowo kiedy pokazujemy na jabłko, dziecko musi powiedzieć apple i podskoczyć, a kiedy pokażemy na pomarańczę, dziecko będzie musiało powiedzieć orange  i narysować ręką okrąg w powietrzu.

Inną propozycją zabawy może być prezentacja tych samych owoców, a następnie poproszenie dziecka, aby zamknęło oczy. Zabieramy jeden z owoców, a zadaniem dziecka jest powiedzenie po angielsku, co zniknęło. Później zabieramy kolejne owoce, a nasza pociecha ma za zadanie wymienić je wszystkie.

Starsze dzieci będą fanami gry w angielskie memo oraz proste planszówki językowe, dostępne do pobrania online. Przy zabawach dobrze jest stosować obrazki i realia (prawdziwe przedmioty, np. owoce, warzywa, figurki zwierząt itd.), wtedy dziecko łatwiej zapamiętuje słowa, mogąc je połączyć ze znajomym obrazem.

Piosenki

Piosenki śpiewane po angielsku, szczególnie połączone z tańcem, będą nieocenionym źródłem języka angielskiego dla dziecka. Podczas śpiewania chętnie będzie powtarzało nowe zdania. Jeśli będą powiązane z ruchem, młody człowiek potraktuje je jako świetną zabawę. Dzięki zdolnościom imitacyjnym, jakie posiada małe dziecko, odwzoruje oryginalną wymowę. To natomiast ułatwi naukę języka na późniejszych etapach, ponieważ zminimalizuje problemy, jakie mogą pojawić się w budowaniu akcentu u dziecka czy też w rozróżnianiu poszczególnych dźwięków w języku angielskim.

Przykładowymi piosenkami, których można nauczyć dziecko razem z choreografią pomagającą zapamiętać słowa, będą Baby Shark (znajdziemy tu nazwy członków rodziny) lub znane wszystkim Head, Shoulders, Knees, and Toes (nazwy części ciała). Podobne utwory muzyczne znajdziemy na platformie YouTube.

Mnemotechniki

Dzieci powyżej 9 roku życia można powoli zapoznawać z mnemotechnikami, dzięki którym łatwiej będzie im zapamiętać struktury w języku lub nowe słownictwo. Słowa w języku obcym możemy kojarzyć z podobnymi słowami w rodzimym języku, tworzyć z nich akronimy, rebusy
( pan + cake = pancake ). Innym sposobem jest rysowanie skojarzeń z nowymi słowami lub tworzenie map myśli.

Trzeba przy tym pamiętać, że nie wszystkie dzieci będą na to gotowe w tak młodym wieku, ponieważ każde z nich rozwija się w innym tempie. To rodzic musi ocenić, czy jego dziecko będzie w stanie podejść do nauki z użyciem mnemotechnik. Jeśli okaże się, że są dla pociechy za trudne, nie warto naciskać, gdyż dziecko może się szybko zniechęcić do języka angielskiego. Można wrócić do nich w przyszłości, kiedy młody człowiek będzie już gotowy do ich świadomego stosowania.

Zainteresowanie kulturą krajów anglojęzycznych

Ten sposób nie jest oczywisty na pierwszy rzut oka, ale w dłuższej perspektywie jest rozwiązaniem, które zapewni dziecku ciągłą motywację do dalszego rozwoju. Można wprowadzić w domu „Dzień Kuchni Brytyjskiej”, kiedy to zaserwujemy dziecku fish & chips, opowiadając, skąd pochodzą, lub umówić się z naszą pociechą na angielską herbatę o 17. Wejściu dziecka w kulturę krajów anglojęzycznych mogą towarzyszyć angielskie kołysanki, bajki dla dzieci oraz filmy. Młody człowiek rozwinie swoje zainteresowania i zechce nauczyć się języka, aby znaleźć się bliżej kultury, która jest dla niego interesująca.

Jakiegokolwiek sposobu byśmy nie wybrali, liczy się przede wszystkim to, aby dziecko odebrało naukę angielskiego jako pozytywne doświadczenie, podczas którego może milo spędzić czas z rodzicem. W przyszłości zaowocuje to wysoką motywacją dziecka do nauki języków obcych oraz łatwiejszym ich przyswajaniem.

Paula Lewandowska
W wolnych chwilach - autorka bloga, miłośniczka języków obcych, podróży i wszystkiego co nowe. Ukończyłam studia na Uniwersytecie Warszawskim, kierunek filologia angielska.